Staðfang (STF)¶

Skilgreining¶

Skilgreining hugtaks

Staðfang er örnefni sem lýsir landfræðilegri staðsetningu, svo sem aðkomu að mannvirki, lóð eða áfangastað. Í staðfangi eru fólgnar upplýsingar um nafn, númer og hnit.

Nánari lýsing

Staðfang er byggt upp af hugtökunum Staðvísir, Staðgreinir og Staðsetning.

Staðfang er staðvísir plús staðgreinir plús staðsetning — Staðfang = staðvísir (götu-, bæjar- eða staðarheiti) + staðgreinir (húsnúmer, bókstafur, viðskeyti) + staðsetning (hnit X, Y).¶

Staðfang inniheldur upplýsingar um staðsetningu mannvirkja og annarra áfangastaða. Staðfang er þýðing á enska hugtakinu Address og nær hugtakið yfir götuheiti og húsnúmer, sérheiti byggingar og landfræðilega staðsetningu, hvort sem um er að ræða heimili einstaklinga, aðsetur fyrirtækja eða staðsetning á t.d. veitumannvirkjum eða útsýnisstöðum.

Hugtakið staðfang kom fyrst fram í íslenskum lögum með gildistöku laga nr. 22 um Örnefni frá árinu 2015. Samhliða voru gerðar breytingar á lögum nr. 6/2001 um Skráningu og mat fasteigna þannig að “Hver fasteign tengist minnst einu staðfangi samkvæmt ákvörðun sveitarstjórnar. Heiti fasteignar ræðst af þeim staðföngum sem eigninni tengjast. Staðfang lýsir landfræðilegri staðsetningu, svo sem aðkomu að mannvirki, lóð eða áfangastað. Í staðfangi eru fólgnar upplýsingar um nafn, númer og hnit”. Jafnframt skildi “Ráðherra skal setja reglugerð um skráningu staðfanga að höfðu samráði við Samband íslenskra sveitarfélaga. Í slíkri reglugerð skal m.a. kveðið á um verklagsreglur sveitarfélaga við skráningu á heiti þeirra”.

Reglugerð 577/2017 um skráningu staðfanga segir nánar til um framkvæmd skráningar staðfanga. Markmið reglugerðarinnar eru að:

tryggja gagnsæja, opna og skilvirka stjórnsýslu við skráningu örnefna,
samræma skráningu staðfanga í þéttbýli og dreifbýli,
samræma skráningu hverfa, götuheita og staðfanga til þess að auðvelda upplýsingaöflun um áfangastaði, staðsetningu lóða og aðkomu að mannvirkjum,
tryggja aðgang neyðarþjónustu og almannavarna að samræmdum upplýsingum um ákveðnar byggðir eða svæði,
tryggja skráningu og form landupplýsinga fyrir leiðsögutæki og stafrænar kortaþjónustur.

Merking hugtaksins er víðari en heimilisfangs, þó eðli hugtakanna sé svipað. Heimilisföng eru ein tegund staðfanga.

Birtingarmynd staðfangs

Birtingarmynd staðfangs er strengur sem samanstendur af:

heiti staðvísis,
viðskeyti staðvísis, ef skráð er,
rómverskri tölu staðvísis, ef skráð er,
númeri staðgreinis, ef skráð er,
bókstaf staðgreinis, ef skráður er, alltaf í hástöfum (sbr. 6A),
viðskeyti staðgreinis, ef skráð er,
sérheiti staðgreinis, birt innan sviga.

Sveitarfélagsnúmer er alltaf fjórir stafir, þannig að Reykjavík er 0000 en ekki 0.

Kröfur

Staðfang tilheyrir aðeins einni landeign.
Staðfang er innan staðvísis.
Staðfang sækir póstnúmer í póstnúmeraþekju.
Krafa er um söguskráningu: það þarf að vera hægt að sjá mynd af öllum eigindum staðfangs á hvaða tíma sem er, og rekja breytingar á öllum eigindum staðfangs aftur í tímann.

Takmarkanir

Staðfang veit ekki hvaða póstnúmeri það tilheyrir. Staðfangahnit sækir póstnúmer samkvæmt póstnúmeraþekju.

Staðlaðar upplýsingar


Heiti hugtaks	Stadfang
Skammstöfun hugtaks	STF

Eigindi¶

Auðkenni staðfangs¶

Skilgreining eigindis

Einkvæmt auðkennisnúmer staðfangs; úthlutað af kerfinu og breytist ekki þótt aðrar upplýsingar staðfangsins breytist

Nánari Lýsing

Notað sem aðallykill í gagnagrunni og til tilvísunar í gagnaskiptum milli kerfa

Staðlaðar upplýsingar

PK UNIQUE OPAQUE · VALUE · SYSTEM · REQUIRED AUTO


Heiti	StadfangNr
Stuttnefni	StfNr
Gagnatýpa	`int64`
Dæmi	12345
Hópur	Auðkenni
Varðreglur (guards)	Auðkenni staðfangs verður að vera jákvæð heiltala `value > 0`

Staðvísir¶

Skilgreining eigindis

Tilvísun í staðvísinn sem staðfangið tilheyrir; ákvarðar hvaða nafnbera staðfangið hefur

Nánari Lýsing

Tengir staðfang við staðvísi í Staðfangaskrá

Staðlaðar upplýsingar

FK · VALUE · USER · REQUIRED


Heiti	Stv_Stadvisir_Nr
Stuttnefni	StvNr
Gagnatýpa	`int64`
Dæmi	1000234
Hópur	Auðkenni

Sérheiti staðgreinis (nefnifall)¶

Skilgreining eigindis

Sérheiti staðgreinis í nefnifalli; valkvæmt heiti sem gefið er mannvirki, svæði eða stað til viðbótar við staðfangið

Nánari Lýsing

Gefa staðfangi lýsandi eigennafn þar sem við á, t.d. nafn bæjar, sumarbústaðar eða mannvirkis

Staðlaðar upplýsingar

VALUE · USER · OPTIONAL NULLABLE


Heiti	StgHeitiNf
Gagnatýpa	`string`
Dæmi	Vesturhlíð
Hópur	Sérheiti

Sérheiti staðgreinis (þolfall)¶

Skilgreining eigindis

Sérheiti staðgreinis í þolfalli; beygð mynd sérheitisin

Nánari Lýsing

Veita beygða mynd sérheitis í þolfalli til notkunar í mállegum samhengi

Staðlaðar upplýsingar

VALUE · USER · OPTIONAL NULLABLE


Heiti	StgHeitiTf
Gagnatýpa	`string`
Dæmi	Vesturhlíð
Hópur	Sérheiti

Sérheiti staðgreinis (þágufall)¶

Skilgreining eigindis

Sérheiti staðgreinis í þágufalli; beygð mynd sérheitisins

Nánari Lýsing

Veita beygða mynd sérheitis í þágufalli til notkunar í mállegum samhengi

Staðlaðar upplýsingar

VALUE · USER · OPTIONAL NULLABLE


Heiti	StgHeitiTgf
Gagnatýpa	`string`
Dæmi	Vesturhlíð
Hópur	Sérheiti

Sérheiti staðgreinis (eignarfall)¶

Skilgreining eigindis

Sérheiti staðgreinis í eignarfalli; beygð mynd sérheitisins

Nánari Lýsing

Veita beygða mynd sérheitis í eignarfalli til notkunar í mállegum samhengi

Staðlaðar upplýsingar

VALUE · USER · OPTIONAL NULLABLE


Heiti	StgHeitiEf
Gagnatýpa	`string`
Dæmi	Vesturhlíðar
Hópur	Sérheiti

Vensl¶

Stadfang → Stadvisir¶

Skilgreining vensla

Staðfang tilheyrir nákvæmlega einum staðvísi sem gefur því nafn

Tegund vensla: Stefnutenging (Directed Association)

Staðlaðar upplýsingar


Vensl (kind)	`Stefnutenging` (Directed Association)
Frá (source)	Stadfangaskra::Stadfang `0..` staðfang*
Til (target)	Stadfangaskra::Stadvisir `1` nafnberi
Stefna (navigability)	Stadfang → Stadvisir · Stadvisir → Stadfang

Stadfang → StadfangHnit¶

Skilgreining vensla

Staðfang getur átt mörg hnit.

Tegund vensla: Tenging (Association)

Staðlaðar upplýsingar


Vensl (kind)	`Tenging` (Association)
Frá (source)	Stadfangaskra::Stadfang `1` heild
Til (target)	Stadfangaskra::StadfangHnit `0..` hnit*
Stefna (navigability)	Stadfang → StadfangHnit · StadfangHnit → Stadfang

Stadfang → Stadgreinir¶

Skilgreining vensla

Staðfang hefur nákvæmlega eina staðgreiningu sem greinir það frá öðrum staðföngum á sama staðvísi

Tegund vensla: Samsetning (Composition)

Staðlaðar upplýsingar


Vensl (kind)	`Samsetning` (Composition)
Frá (source)	Stadfangaskra::Stadfang `1` heild
Til (target)	Stadfangaskra::Stadgreinir `1` greining

Stadfang → Landeign¶

Skilgreining vensla

Staðfang tilheyrir nákvæmlega einni landeign (fasteign). Hvert staðfang er tengt þeirri landeign sem það vísar á.

Tegund vensla: Stefnutenging (Directed Association)

Staðlaðar upplýsingar


Vensl (kind)	`Stefnutenging` (Directed Association)
Frá (source)	Stadfangaskra::Stadfang `1..` staðfang*
Til (target)	Landeignaskra::Landeign `1` lóð
Stefna (navigability)	Stadfang → Landeign · Landeign → Stadfang