Umdæmi

Umdæmi er afmörkun á viðfangsefni þar sem ábyrgð, hlutverk, ferlar og hugtök eru skilgreind. Hugtakalíkan afmarkar umdæmi og greinir frá innihaldi þess.

Afmörkun viðfangsefnis

Umdæmi nær yfir ákveðið viðfangsefni sem er afmarkað á grundvelli laga, reglugerða, stefnu eða samþykktra vinnubragða. Hugtakalíkan inniheldur lýsingu á bakgrunni og þeim forsendum liggja að baki umdæmisins.

Skilgreining hugtaka, ferla og gagna

Innan umdæmis eru lykilhugtök, ferlar og reglur um meðhöldun gagna sameiginlega skilgreind, skjöluð og viðurkennd. Hugtök eru skilgreind innan hvers umdæmis og gögn varðveitt og viðhaldið innan þess — einn uppruni gagna. Tengingar á milli umdæma eru í oft í gegn um almennustu hugtökin en notkun á sérhæfðari hugtökum takmarkast oft við eitt umdæmi.

Ábyrgð og eignarhald

Ákveðnir aðilar eru eigendur umdæmis og bera ábyrgð á gæðum þess, réttleika og varðveislu gagna.

Samskipti og samningar milli umdæma

Tengsl milli umdæma eru ákveðin í samkomulagi milli eigenda þeirra, þar sem fram kemur hvernig samskipti og gagnaskipti eiga að fara fram. Innan umdæmis er samræmi gagna almennt tryggt með sterku færslusamræmi (e. transactional consistency), en milli umdæma er miðað við lokasamræmi (e. eventual consistency) — þ.e. gögn í mismunandi umdæmum samræmast að lokum, en ekki endilega samstundis.

Hlutverk og ábyrgð eiganda umdæmis

Eigandi ber ábyrgð á verkefnum innan umdæmis eða úthlutar þeim áfram til viðeigandi aðila.

• Skilgreina viðfangsefni og mörk umdæmisins.

• Skilgreina og viðhalda hugtökum, reglum og ferlum innan umdæmis.

• Tryggja gæði, réttleika og varðveislu gagna innan umdæmis.

• Samræma samskipti og gagnaskipti við önnur umdæmi samkvæmt samkomulagi.

• Tryggja að starfsemi innan umdæmis samræmist lögum, reglugerðum og stefnu.

• Stýra breytingum innan umdæmis og meta áhrif þeirra á önnur umdæmi.

Ávinningur

Markmiðið með því að skilgreina umdæmi er að tryggja betra skipulag, skýrari ábyrgð, skilvirkari vinnubrögð, hraðari þróun og meiri réttleika.

Skýr ábyrgð

Auðvelt að vita hver ber ábyrgð á hverju.

Betra skipulag

Flókin starfsemi er brotin niður í viðráðanlegar einingar.

Sameiginlegt tungumál

Allir innan umdæmis nota sömu hugtök og skilja þau eins. Gögn samræmast hugtökum sem skilgreind eru í hugtakalíkani.

Sjálfstæði

Breytingar innan umdæmis hafa minni áhrif á önnur umdæmi.

Skýr skil

Tengingar milli umdæma fara í gegnum skýr skil og samninga. Einn uppruni gagna. Samræmi í hugtakanotkun í gagnamiðlun, gagnaskemum, vefþjónustum, gagnaskemum og öðrum tæknilegum afurðum.

Umdæmi

Umdæmi	Lýsing	Útgáfa	Staða	Hugtakalíkan	Umráðandi
Landeignaskrá	Skráning landeigna, eignarmarka og landamerkja	1.0.0	Í vinnslu	Skjölun YAML Excel	HMS
Skoðanir	Sameiginleg grunnhugtök skoðana	1.0.0	Í vinnslu	Skjölun YAML Excel	HMS
Mannvirkjaskrá	Skráning mannvirkja og eiginleika þeirra	1.0.0	Í vinnslu	Skjölun YAML Excel	HMS
Staðfangaskrá	Skráning staðfanga, heimilisfanga og hnitsetninga	1.0.0	Í vinnslu	Skjölun YAML Excel	HMS
Sveitarfélagaskrá	Skráning sveitarfélaga og stjórnsýslueininga	1.0.0	Í vinnslu	Skjölun YAML Excel	HMS
Fasteignamat	Skráning og mat á fasteignum	1.0.0	Í vinnslu	Skjölun YAML Excel	HMS
Brunavarnir	Skráning og eftirlit með brunavörnum	1.0.0	Í vinnslu	Skjölun YAML Excel	HMS
Rafmagnsöryggi	Skráning og eftirlit með rafmagnsöryggi	1.0.0	Í vinnslu	Skjölun YAML Excel	HMS
Mat	Sameiginleg grunnhugtök mats	1.0.0	Í vinnslu	Skjölun YAML Excel	HMS
Fasteignaréttindi	Skráning réttinda tengdra fasteignum	—	Í bið		HMS
Kaupskrá	Skráning fasteignakaupa	—	Í bið		HMS
Leiguskrá	Skráning húsaleigusamninga	1.0.0	Í vinnslu	Skjölun YAML Excel	HMS
Þinglýsingar	Þinglýsing skjala og réttinda	—	Í bið		Sýslumenn
Álagningarskrá	Skráning fasteignagjalda og álagningar	—	Í bið		Sveitarfélög
Húsnæðismál	Mál tengd húsnæðisþjónustu	—	Í bið		HMS
Brunabótamat	Mat og skráning brunabótagreiðslna	—	Í bið		HMS
Löggildinga og starfsréttinda skrá	Skráning löggildinga og starfsréttinda	—	Í bið		HMS
Póstnúmeraskrá	Skráning póstnúmera og póststaða	—	Í bið		Byggðastofnun
Einstaklingaskrá	Skráning einstaklinga og lögheimila	—	Í bið		Þjóðskrá
Fyrirtækjaskrá	Skráning fyrirtækja og lögaðila	—	Í bið		RSK

Þegar HMS er notandi viðfangsefnis en ekki umráðandi þess og umráðandi er ekki til staðar eða hugmyndafræði viðfangsefnis er ekki aðgengileg eða skýr, áskilur HMS sér rétt til að skilgreina umdæmi og hugtakalíkan þess á eigin forsendum í samræmi við þarfir og skilning HMS — með því markmiði að uppbygging upplýsingakerfa HMS byggi á þekktum forsendum og framleiðsla afurða sé skilvirk.